تشيع و مكتب اهل بيت عليه السّلام چه بوده است و بالأخره اين فرقه‌ها در دوره‌هاى بعدى چه فرجامى يافته‌اند و هم اكنون در چه شرايطى به سر مىبرند ، همگى بحث‌هاى جدى و قابل تأملى است كه پاسخ‌گويى به آن‌ها پژوهش‌هاى بسيارى طلب مىكند . پژوهشكده تاريخ و سيره اهل بيت عليه السّلام كه در پى شناسايى هرچه بيشتر امامان عليه السّلام به منطقه‌هاى ناكاويده سرك مىكشد ، به جهت اهميت موضوع ، پژوهش خويش را به اين عرصه كشاند تا با كاوشى روشمند ، نشان دهد كه به راستى در عصر پيشوايان معصوم ، چه علل و عواملى موجب پيدايش فرقه‌هاى شيعى گرديده است و از آغاز به چه كسانى و چرا ، شيعه خطاب شده و اينان تابع چه مسائلى به انشعاب كشيده شده‌اند ؟ و آيا آن‌چه هم اكنون به عنوان فرقه‌هاى شيعى ، طبق منابع به ويژه ملل و نحل ، مطرح‌اند ، وجود خارجى داشته‌اند يا خير ؟ و در صورت وجود ، چه ميزان با اصطلاح فرقه سازگارى دارند ؟ بىگمان انجام چنين پژوهش ميان رشته‌اى كه از يك‌سو به مطالعات تاريخى پيوند خورده و از ديگرسو با پژوهش‌هاى فرقه‌شناسى و مذاهب مرتبط است و تا حدى آبشخورى كلامى دارد ، به آسانى صورت‌پذير نيست و از اين‌رو از پژوهشگر ارجمند جناب آقاى على آقانورى ، عضو هيئت علمى مركز مطالعات و تحقيقات اديان و مذاهب كه بيش از دو سال به تحقيق و جست‌وجودر منابع كهن و نيز تحقيقات معاصر پرداخته و برابر اصول و قواعد پژوهش ، صورت‌بندى علمى و قابل قبولى عرضه داشته‌اند ، صميمانه تشكر مىشود . به راستى اين كتاب ، چه از نظر تتبّع و استقصاء ، چه از حيث استناد و ابتناء بر داده‌هاى منابع كهن ، چه از نظر نگاه و تبيين و تحليل علمى ، و چه از نظر ساختار و صورت‌بندى منطقى ، در ميان پژوهش‌هاى اندك صورت گرفته در اين حوزه ، به ويژه در زبان فارسى ، برجسته و نمونه است و در زبان عربى نيز به اين‌گونه ، كم مانند مىنمايد ، هرچند ، هم چون